Želimir Žilnik: Razbijanje Jugoslavije bio je kriminalni čin

Razbijanje Jugoslavije bio je kriminalni čin, izjavio je Želimir Žilnik, jedan od najvećih redatelja jugoslavenske i srpske kinematografije, u emisiji Zavidavanje by Lado Tomičić.

“Razume se da je bilo teških dana i problema, ali atmosfera je na neki način bila normalnija”, kazao je redatelj koji je šezdesetih zbog političkog pritiska u Jugoslaviji emigrirao u Njemačku, ostvarivši i ondje filmski uspjeh.

“Imamo različite narode, ali ništa više nerazumevanja nemamo mi nego što Britanci imaju sa Škotlanđanima ili Ircima. To su mnogo udaljenije kulture i jezici, pa ipak žive zajedno. Tako je i u Nemačkoj: njihova regionalna narečja, pa čak i gramatika, mnogo su udaljenije od naših, pa su ipak ostali pod jednom zastavom. Da su se razbucali, ne bi imali privrednu silu”, smatra Žilnik, koji kriminalom smatra i “razbucavanje filmskih arhiva širom Jugoslavije”.

Oduševili su ga studentski prosvjedi u Srbiji. “Prodrmali su taj sistem vrednosti. Jača im je strana pre svega u argumentima i moralnom stavu. Taj će pokret ostati istorijski zabeležen”, uvjeren je.

Prisjetio se svojih dokumentaraca, među njima filma “Drug Tito po drugi put među Srbima” iz 1994., zbog kojega su on i kamerman usred Beograda sprovedeni u zatvor, gdje su policajci – “nadrealno”, kako je rekao – kostimiranog glumca zamijenili za povijesnog Tita.

Vitalni 84-godišnji redatelj govorio je i o svojim igranim ostvarenjima, poput kultnih “Ranih radova” iz 1969. Film se trebao zvati “Rani radovi – komedija ideologije”, ali je cenzor rekao: “Nema u ideologiji komedije i nema u komediji ideologije! Briši jednu reč!” Pamti kako mu je Werner Herzog otkrio da je po jednom roditelju Hrvat, kao i to da je naziv “crni val” preuzet iz naslova napadačkog teksta “Crni talas u našem filmu” partijskog ideologa Vladimira Jovičića iz 1969. godine.